حمام آرام نوزاد؛ قدمبهقدم از آماده کردن آب تا حوله گرم

حمام اول نوزاد برای بسیاری از والدین استرسزاست: بدن کوچک و لیز، آبی که نباید خیلی داغ یا سرد باشد و گریهای که دل را میلرزاند. با کمی آمادگی، حمام میتواند به یکی از آرامترین لحظههای روز تبدیل شود.
چند بار در هفته؟
نوزاد به حمام روزانه نیاز ندارد. در هفتههای اول، تا وقتی بند ناف نیفتاده، شستشو با اسفنج و آب ولرم کافی است. بعد از آن، دو تا سه بار حمام در هفته برای بیشتر نوزادان مناسب است. حمام زیاد، بهخصوص با شوینده، چربی طبیعی پوست را میبرد و ممکن است به خشکی و اگزما دامن بزند.
در روزهای بین حمام، تمیز کردن صورت، چینهای گردن، زیر بغل و ناحیه پوشک با پارچه نرم و آب ولرم کافی است. این چینها جایی است که شیر و عرق جمع میشود.
پیش از شروع: همه چیز در دسترس
اولین قانون حمام نوزاد این است که هرگز، حتی برای یک لحظه، او را در آب تنها نگذارید. پس پیش از اینکه نوزاد را لخت کنید، همه چیز را آماده کنید: حوله کلاهدار باز روی سطحی کنار وان، پوشک و لباس تمیز به ترتیب پوشیدن، شوینده ملایم، یک پارچه نرم یا اسفنج و یک لیوان برای ریختن آب.
اگر زنگ در یا تلفن به صدا درآمد، یا جواب ندهید یا نوزاد را در حوله بپیچید و با خودتان ببرید. غرق شدن در چند سانتیمتر آب و در چند ثانیه ممکن است.
دمای آب و اتاق
آب حمام نوزاد باید حدود ۳۷ درجه باشد، یعنی گرم اما نه داغ. دماسنج آب سادهترین راه است. اگر دماسنج ندارید، آرنج یا مچ داخلی دست را در آب فرو کنید؛ باید احساس گرمای ملایم کنید، نه داغی. همیشه اول آب سرد و بعد آب گرم را باز کنید و پیش از گذاشتن نوزاد آب را خوب هم بزنید تا نقطه داغ نماند.
اتاق هم باید گرم باشد، حدود ۲۴ تا ۲۶ درجه. نوزاد به سرعت گرمای بدن را از دست میدهد و اتاق سرد حمام را کوتاه و پرگریه میکند. عمق آب برای نوزاد حدود پنج تا هشت سانتیمتر کافی است؛ به اندازهای که بدن تا شانه نیمهغوطهور باشد.
چطور نوزاد را نگه داریم
نوزاد را به آرامی، اول پاها، وارد آب کنید. یک دست زیر سر و گردن و شانهاش باشد و دست دیگر زیر باسن. وقتی در آب قرار گرفت، دست زیر سر میماند و دست دیگر آزاد میشود تا بشویید. وانهایی با شیب داخلی یا صندلی حمام، کار را آسانتر میکنند، اما جایگزین دست شما نیستند.
یک پارچه نیمهخیس روی سینه نوزاد بیندازید و هر از گاهی آب گرم رویش بریزید. این کار او را گرم نگه میدارد و حس امنیت میدهد. با او صحبت کنید یا آرام آواز بخوانید؛ صدای شما مهمترین آرامبخش است.
ترتیب شستشو
از تمیزترین قسمت به کثیفترین بروید. ابتدا صورت را فقط با آب و پارچه نرم پاک کنید و چشمها را از گوشه داخلی به بیرون بشویید. سپس گردن و چینهایش، دستها، سینه، شکم، پاها و در پایان ناحیه پوشک. سر را آخر بشویید، چون بیشترین گرما از سر خیس از دست میرود.
برای بیشتر نوزادان، آب ساده کافی است. اگر از شوینده استفاده میکنید، یک محصول بدون عطر، بدون سولفات و با pH ملایم انتخاب کنید و مقدار کمی، به اندازه یک نخود، به کار ببرید. کل حمام نباید بیش از پنج تا ده دقیقه طول بکشد.
بعد از حمام: حوله، ماساژ، لباس
نوزاد را مستقیم در حوله کلاهدار بپیچید و با فشار ملایم خشک کنید، بدون مالش. به چینهای گردن، پشت گوشها و بین انگشتان دقت کنید، چون رطوبت باقیمانده آنجا باعث قرمزی میشود. حولههای بزرگ مربعی پنبهای که کل بدن را میپوشانند، بهتر از حولههای کوچک نوزادیاند.
بعد از حمام، زمان خوبی برای یک ماساژ کوتاه با چند قطره روغن گیاهی ملایم است، اگر پوست نوزاد آن را تحمل میکند. پاها، شکم به صورت دایرههای ساعتگرد و پشت؛ حرکات آرام و ریتمیک نوزاد را برای خواب آماده میکنند. سپس پوشک و لباس خواب.
ناخن، گوش و بینی
بعد از حمام، ناخنها نرمترند و کوتاه کردنشان آسانتر است، هرچند برخی والدین ترجیح میدهند این کار را وقتی نوزاد خواب است انجام دهند. از قیچی سرگرد یا سوهان شیشهای ریز استفاده کنید و ناخن را صاف، نه خیلی کوتاه، بگیرید.
گوشها را فقط از بیرون با پارچه پاک کنید و هرگز گوشپاککن را داخل مجرای گوش یا بینی نبرید. گوش و بینی خودشان را تمیز میکنند و فرو کردن هر چیزی خطر آسیب دارد.
حمام بعد از نوزادی
وقتی کودک مینشیند، معمولاً از حدود شش ماهگی، حمام به زمان بازی تبدیل میشود. اسباببازیهای حمام بدون سوراخ را انتخاب کنید؛ اسباببازیهای فشاری که آب را میمکند و پس میدهند، داخلشان کپک جمع میشود و تمیز کردنشان تقریباً غیرممکن است. صندلیهای حمام و حلقههای نشستنی هیچوقت جای نظارت را نمیگیرند.
یک زیرانداز ضدلغزش کف وان بزرگ بگذارید و شیر آب را با یک پوشش نرم بپوشانید. دمای آبگرمکن خانه را روی حداکثر ۵۰ درجه تنظیم کنید تا اگر کودک شیر آب داغ را باز کرد، دچار سوختگی نشود.
وقتی نوزاد از حمام بدش میآید
بعضی نوزادان از حمام لذت میبرند و بعضی هر بار گریه میکنند. اگر نوزاد شما از گروه دوم است، چند چیز را امتحان کنید: دمای اتاق و آب را کمی بالاتر ببرید، پارچه گرم روی بدنش بگذارید، او را آرامتر وارد آب کنید یا با او در وان بزرگ حمام بگیرید. تماس پوست به پوست برای بسیاری از نوزادان آرامبخش است.
زمان حمام را هم امتحان کنید. نوزادی که گرسنه یا بسیار خسته است، حوصله ندارد. حدود یک ساعت بعد از شیر، وقتی هنوز سرحال است، معمولاً بهترین زمان است. و اگر یک روز حمام نشد، هیچ اتفاقی نمیافتد.
وسایل حمام را چطور نگه داریم
وان کوچک را بعد از هر استفاده خالی و با آب گرم آبکشی کنید و ایستاده خشک کنید تا آب در گوشهها نماند. حولهها را بعد از دو یا سه بار استفاده بشویید و همیشه کاملاً خشک کنید؛ حوله نمدار بوی ناخوشایند و قارچ میگیرد. اسفنج طبیعی را هر هفته در آب جوشآمده خنکشده بگذارید و هر چند ماه عوض کنید.
این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره پزشک یا ماما نیست.


