اتاق خبر و مجله › طبیعتگردی
طبیعتگردی
یک شب بیچراغ در مصر و فرحزاد؛ آماده شدن برای رصد آسمان کویر
سمانه رفیعی · ۱۱ مهر ۱۴۰۵ · زمان مطالعه ۷ دقیقه

روستاهای کوچک حاشیه دشت کویر از معدود جاهایی در ایراناند که هنوز میشود کهکشان راه شیری را با چشم غیرمسلح دید. اما شب کویر برای کسی که آماده نباشد، سردتر و تاریکتر از تصور است.
مصر و فرحزاد در شهرستان خور و بیابانک، حدود هفت ساعت رانندگی از تهران فاصله دارند. جاده آخر از میان نخلستانها و تپههای ماسهای میگذرد و آنتن موبایل کمکم ضعیف میشود. همین دوری، آسمان این منطقه را از نور شهرها نجات داده است. در شبهای بیماه، ستارهها آنقدر زیادند که پیدا کردن صورتهای فلکی آشنا سخت میشود.
کِی برویم؟
مهمترین عامل، ماه است. نزدیک ماه کامل، نور ماه بیشتر ستارههای کمنور را میپوشاند. بهترین بازه، چند روز قبل و بعد از ماه نو است. تقویم ماه را پیش از رزرو چک کنید و اگر میتوانید سفر را با این بازه هماهنگ کنید. از نظر فصل، مهر تا آذر و اسفند تا اردیبهشت بهتریناند. تابستان روزها بسیار گرم است و زمستان شبها به زیر صفر میرسد، هرچند آسمان زمستان شفافتر است.
چه چیزهایی همراه ببریم
- کاپشن گرم و کلاه، حتی در مهر. اختلاف دمای روز و شب کویر به بیست درجه هم میرسد.
- چراغقوه سرخ یا چراغ پیشانی با حالت نور قرمز؛ نور سفید چشم را از تطبیق با تاریکی بیرون میآورد.
- زیرانداز ضخیم و یک پتوی سبک برای دراز کشیدن روی ماسه.
- پاوربانک و نقشه آفلاین؛ اینترنت در بیشتر نقاط ضعیف است.
- دوربین با سهپایه، اگر میخواهید عکاسی نجومی را امتحان کنید.
در تاریکی چه ببینیم
چشم انسان حدود بیست دقیقه وقت لازم دارد تا با تاریکی کامل تطبیق پیدا کند. در این مدت به گوشی نگاه نکنید. بعد از آن، نوار کمرنگ و مهآلود راه شیری از افق جنوبغربی تا بالای سر دیده میشود. در پاییز صورت فلکی ذاتالکرسی و خوشه پروین در شرق بالا میآیند و اگر دقت کنید، کهکشان آندرومدا به شکل لکهای بیضی و کمنور دیده میشود؛ دورترین چیزی که بدون تلسکوپ میتوان دید.
شب اول بیشتر مهمانها فقط دراز میکشند و حرف نمیزنند. انگار آسمان صدا را هم میگیرد.
اقامتگاه را درست انتخاب کنید
بیشتر اقامتگاههای منطقه، خانههای کاهگلی بازسازیشده با حیاط و پشتباماند. پشتبام صاف و قابل دسترس، برای رصد یک امتیاز بزرگ است. از میزبان بپرسید آیا چراغهای حیاط را شبها خاموش میکنند و آیا برنامه رصد با راهنما دارند یا نه. بعضی میزبانان خودشان تلسکوپ دارند و ساعت ده شب مهمانها را به تپه پشت روستا میبرند.
کمپهای چادری روی تپهها تجربه نزدیکتری با آسمان میدهند، اما سرویس بهداشتی و حمامشان محدودتر است. اگر با کودک سفر میکنید، خانه کاهگلی را انتخاب کنید و برای یک شب برنامه کمپ بگذارید.
احترام به روستا
مصر و فرحزاد روستاهای کوچکیاند که هنوز زندگی کشاورزی و نخلداری در آنها جریان دارد. صدای موسیقی بلند، رانندگی آفرود روی تپههای نزدیک روستا و رها کردن زباله، آرامشی را که برایش آمدهاید از بین میبرد. هرچه با خود به تپه میبرید، برگردانید. نور ماشین را روی تپهها نیندازید؛ ممکن است رصدگر دیگری چند صد متر آنطرفتر دوربینش را تنظیم کرده باشد.
برای پیدا کردن اقامتگاههای این منطقه در اقامتتو، مقصد «مصر و فرحزاد» یا دسته «کویری» را انتخاب کنید. تجربه «رصد ستارهها روی تپههای مصر» هم در بخش تجربهها قابل رزرو است.
حرف آخر
یک شب در کویر، برای خیلیها اولین باری است که آسمان واقعی را میبینند. کمی برنامهریزی، لباس گرم و صبر بیستدقیقهای در تاریکی تنها چیزهایی است که لازم دارید.
راهنمای مقصد
برنامه سفر
منابع میزبانی